تورم بعد از بارداری : پس از زایمان ، فارغ از اینکه زایمان به روش طبیعی انجام شده است یا سزارین ؛ زمانی که فرزند دلبند خود را بغل گرفته اید ، علی رغم همه شور و هیجانی که برای بزرگ کردن فرزند خود دارید ، نگران تورم و اضافه وزنی هستید که پس از زایمان با آن مواجه شده اید.

معمولا خانم ها پس از زایمان با این سوالات مواجه اند که علت تورم دست و پا ها چیست ؟ یا چرا مدام به دستشویی می روم ؟ در ادامه قصد داریم به علت بروز تورم پس از زایمان بپردازیم.

علائم تورم پس از زایمان

برخی بر این باورند که بروز تورم تنها مختص 9 ماهه بارداری است اما باید گفت که ممکن است این تورم تا بعد از زایمان نیز ادامه داشته باشد. به طور کلی تورم دست و پا ها می توانند خفیف ، متوسط و شدید باشد. از نشانه های ورم پس از بارداری می توان به موارد زیر اشاره کرد :

1. زمانی که با فشار دادن پوست فرو رود.
2. ممکن است تورم تنها به دست و پا محدود نشود و ران و شکم را نیز فرا گیرد.
3. پوست دست ها ، ران ها و سایر نواحی متورم ، ملتهب ، کشیده ، براق و پف کرده باشد.

دلیل ورم بعد از زایمان

تورم بعد از زایمان امری شایع بوده که معمولا در اغلب مادران پدید می آید. این تورم در صورت ، شکم ، قوزک پا ، دست ، ران و پاها دیده می شود و اغلب بیش از یک هفته باقی می ماند. علاوه بر نواحی ذکر شده ممکن است در نواحی برش همچون سزارین و میان دوراه نیز مشاهده شود. در برخی مواقع ممکن است این تورم همراه با درد باشد و موجبات ناراحتی فرد را فراهم آورد.

زمانی که مادر باردار است ، به دلیل نوع تغذیه و پشتیبانی از بدن خود و جنین ، میزان تولید خون حدود دو برابر می شود. زمانی که غلظت پروتئین پایین باشد و خون رقیق گردد ، موجب کم شدن غلظت هموگلوبین و انباشتگی مایعات خواهد شد. حین زایمان همه این خون از بدن مادر خارج نمی شود بنابراین به دلیل تغییرات هورمونی ، اجتماع مایعات و خون اضافه ، بدن متورم خواهد شد.

معمولا افرادی که حین بارداری با ورم مواجه نمی شوند ، پس از زایمان در دست و پا های خود دچار تورم می شوند.

از دیگر دلایل تورم پس از زایمان عبارتند از:

هورمون ها

هورمون ها یکی از رایج ترین عواملی هستند که موجب تورم بعد از بارداری می شوند. در واقع در طول مدت بارداری بدن به میزان زیادی پروژسترون تولید می کند و این میزان هورمون موجب ورم بدن می شود.

بزرگ شدن رحم

با رشد جنین رحم نیز بزرگ می شود و فشاره وارده به رگ ها به ران ها منتقل خواهد شد. به همین دلیل در پایین تنه جریان خون کاهش می یابد. در 9 ماهه بارداری مایعات در بدن فرد انباشته شده و به دلیل حجم بالای آن ، کمی زمان می برد تا از میزان آن کاسته شود.

روند زایمان

بر اثر فشار دوران بارداری و همچنین زور زدن زمان تولد نوزاد ، ورم ایجاد می شود. چرا که خون و مایعات بیشتری در دست و پاهای مادر انباشته می شوند و در نهایت منجر به تورم انگشت ها ، دست ها ، ران ها ، پا ها و حتی صورت می شود.

مایعات درون وریدی

یکی دیگر از عواملی که موجب تورم پس از زایمان می شود ، مایعات درون وریدی هستند. اغلب خانم هایی که به صورت سزارین زایمان می کنند ، از طریق سرم درون وریدی دارو و بیهوشی را دریافت کرده و بانوانی که زایمان طبیعی داشته اند ، دارو هایی همچون پیتوسین و سایر مایعات خاص را دریافت خواهند کرد. این مایعات اضافی در بدن انباشته شده و چندین روز طول می کشد تا به طور کامل از بدن فرد خارج شوند.

آیا تورم پس از زایمان و بارداری خود به خود کاهش می یابد ؟

در ابتدا باید گفت که نباید مادر نگران تورم بدن خود باشد ، چرا که این عارضه کاملا طبیعی بوده و امری نگران کننده نیست.

معمولا تورم دست ها ، ران ها ، پا ها ، صورت و کمر پس از یک هفته کاهش می یابد.

طی این مدت باید کلیه ها بیشتر کار کنند تا مایعات اضافی به طور کامل از بدن خارج شوند. این بدین معناست که نسبت به قبل بیشتر ادرار خواهید کرد.

علاوه بر ادرار ، مایعات اضافی بدن از طریق تعرق نیز از بدن خارج می شود.

چنانچه تورم به خودی خود برطرف نشد ، می توانید با صلاحدید پزشک از دارو هایی که موجب کاهش تورم پس از زایمان می شود استفاده نمایید.

راهکار های مناسب برای کاهش تورم پس از زایمان

رژیم غذایی سالم

پس از گذراندن دوران بارداری و زایمان ، رعایت یک رژیم غذایی سالم و مغذی از اهمیت بسیار بالایی برخودار است. غذای خوب به استخراج مایعات اضافی از بدن کمک کرده و همچنین به مادر برای نگهداری از نوزاد خود انرژی می دهد. شما می توانید از پروتئین ها ، میوه تازه ، سبزیجات و کربوهیدرات های پیچیده استفاده کنید. همچنین مصرف غذاهایی که حاوی مقدار زیادی پتاسیم هستند نیز در کاهش تورم بدن موثر است.

توجه داشته باشید که استفاده از غذا های فرآوری شده را کنار بگذارید ، زیرا این مواد حاوی سدیم بوده و موجب افزایش ورم می شوند.

مایعات بیشتری استفاده کنید.

نوشیدن آب و مایعات زیاد تاثیر زیادی در خارج شدن مایعاتی که انباشته شده اند دارد. بنابراین از مایعات بیشتر استفاده کنید و مرتب مثانه خود را خالی نمایید.

دست و پاهای خود را به سمت بالا نگه دارید.

روزانه حدود نیم ساعت دست و پاهای خود را به سمت بالا نگه دارید. توجه داشته باشید که دست ها و پا ها باید بالا تر از قلب قرار گیرند تا خون به خوبی در این نواحی جریان داشته باشد. این کار به کاهش تورم نیز کمک خواهد کرد.

ورزش سبک

به طور کلی انجام ورزش و فعالیت های سبک به تعرق بدن کمک کرده و موجب گردش خون مادر می شود و در نهایت منجر به کاهش تورم بدن خواهد شد. البته در این باره حتما با پزشک خود مشورت کنید.

ماساژ

افرادی که دارای ورم و درد چندانی نیستند ، می توانند با ماساژ دادن دست و پا های خود به کاهش تورم بدن کمک کنند. این کار موجب گردش خون و خروج مایعات انباشته شده نیز می شود.

شما می توانید این کار را به کمک همسر خود انجام دهید ، به این صورت که از ران ، پا و قسمت های زیرین شروع کرده و کم کم به بالا برسد.

برای ماساژ دادن توصیه می شود از روغن هایی همچون روغن هسته انگور استفاده نمایید.

حالت بدن و استراحت

از ایستادن های طولانی مدت و همچنین انداختن پا ها به روی هم خودداری نمایید. بهتر است به هنگام دراز کشیدن پاهای خود را بالا تر لگن قرار دهید. این اقدامات موجب بهبود گردش خون شده و در کاهش تورم موثر است.

پاشویه کنید.

پاهای خود را در روغن رایحه درمانی و آب پاشویه کنید. شما می توانید به منظور بهبود گردش خون و همچنین جلوگیری از بروز رگ های واریسی از روغن سرو نیز استفاده نمایید. روغن اسطوقدوس و بابونه درد و ناراحتی را نیز تسکین می دهد.

خنک ماندن

سعی کنید تا جای ممکن خنک بمانید و دمای بدنتان بالا نرود.

سایر توصیه ها

• استفاده از لباس های تنگ و زیور آلات محکم که مانع جریان خون می شوند ممنوع می باشد.
• در صورت کسب اجازه از پزشک می توانید در وان دراز بکشید.
• به سمت پهلو دراز بکشید تا جریان خونتان بهبود یافته و تورم کمتر شود.

نوشته تورم بعد از بارداری اولین بار در مجله زیبایی زنان پدیدار شد.